CHÚA NHẬT 20 THƯỜNG NIÊN C: NÉM LỬA VÀO TRÁI ĐẤT

CHÚA NHẬT 20 THƯỜNG NIÊN C

Suy niệm Tin Mừng Lc 12:49-53

Lm. Gioan Nguyễn Văn Ty SDB

Ném lửa vào trái đất

            Đoạn Tin Mừng này xem ra có vẻ ít tin mừng nhất, khi Đức Giê-su đề cập tới các vấn đề gai góc và nghịch lý như ‘ném lửa vào mặt đất’, ‘một phép rửa phải chịu’, ‘Thầy đến để… đem sự chia rẽ’, ấy thế mà những lời công bố trên lại rất nghiêm túc, rất đi thẳng vào trọng tâm và xác định rất rõ mục tiêu và sứ mệnh của Người nơi trần thế hơn bất cứ lời tuyên bố nào khác. Vì thế, nếu hiểu đúng ý nghĩa của ‘lửa’, ‘phép rửa’ và ‘chia rẽ’ trong bối cảnh Tin Mừng, chắc chắn ta sẽ có thể kiện cường niềm tin của mình nơi Đức Ki-tô Giê-su, và quảng đại dấn bước theo sát Người hơn nữa.

            Trong Phúc Âm Mát-thêu (Mt 3:11) ta thấy: Gio-an Tiền Hô khảng định sứ mạng của Đấng phải đến sẽ là: “làm phép rửa cho các anh trong Thánh Thần và lửa”. Thật khó có thể hình dung ra ý nghĩa đích thực của hình ảnh này! Trong kiểu cách ngôn sứ của Gio-an thì, lửa đó chắc chắn phải là lửa thiêu hủy, lửa tôi luyện và thanh lọc, “Tay Người cầm nia, Người sẽ rê sạch lúa trong sân; thóc mẩy thì thu vào kho lẫm, còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi” (3:12). Tự nó phép rửa của Gio-an cũng mang một nội dung tiêu cực tương tự (dìm cho tới chết trong dòng nước…) Chắc chắn cũng trong nội dung cổ điển đó người ta sẽ hiểu: sứ mệnh của đấng Mê-si-a, dầu tối hậu có là mang hòa bình đến cho toàn nhân loại, nhưng trước cả khi nền hòa bình đó được thiết lập, Ngài cần kinh qua một thời kỳ chinh phạt, phân rẽ bạn thù, và chiến tranh. Có lẽ trong ngôn từ và quan niệm phù hợp với các thính giả Do Thái đó, mà Đức Giê-su thuyết giảng cho các môn đệ xin theo Người (lưu ý: đoạn từ Lc 12:22 cho tới Lc 12:53 Người nói cho các môn đệ, vì trước và sau đoạn này Lu-ca xác định Người nói cho đám đông). Đối với Gio-an tiền hô, ‘Thánh Thần và lửa’ có lẽ là tương đồng, vì đều là những biểu tượng cho sức mạnh và quyền lực của Đức Chúa; mà sức mạnh đó tất nhiên mang theo cả khía cạnh chinh phạt hay tiêu diệt.

            Còn từ môi miệng Đức Giê-su và trong nội dung Người rao giảng về Tin Mừng cứu độ thì: Thánh Thần và lửa phải mang một ý nghĩa hoàn toàn khác; nếu Thần Khí của Đức Giê-su không giống với thần khí của Đức Chúa trong Cựu Ước thế nào, thì lửa của Người cũng không giống lửa hủy diệt như vậy. Trong cuộc trao đổi với Ni-cô-đê-mô (Ga 3:21) Đức Giê-su khảng định: Thần Khí mà môn đệ Người nhận được không phải là thần khí tiêu diệt mà là Thần Khí sự sống, không phải là thần khí kết án hủy diệt nhưng là Thần Khí cứu độ; “Không ai có thể vào Nước Thiên Chúa nếu không sinh ra bởi nước và Thánh Thần… Cái bởi Thần Khí sinh ra là thần khí… Quả vậy, Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để lên án thế gian, nhưng là để thế gian nhờ Con của Người mà được cứu độ. Ai tin vào Con của Người thì không bị lên án…” (Ga 3:5 – 6:16-17). Phải chăng chính là Thần Khí và ngọn lửa đó mà Đức Giê-su tuyên bố muốn ‘ném vào mặt đất, và … những ước mong phải chi lửa ấy đã bùng lên…”? Phải chăng ‘phép rửa phải chịu’ mà Người ‘khắc khoải biết bao cho đến khi việc này hoàn tất’ chính là phép rửa Thập Giá, khi mà lòng thương xót cứu độ được thể hiện trọn vẹn (consummatus est) trong tất cả sức mạnh vô địch của nó? “Lạy Cha, xin cứu con khỏi giờ này, nhưng cũng chính vì giờ này mà con đã đến!” (Ga 12:27); chính khi gần tới giờ tử nạn, khi mà lo âu và sợ hãi tràn ngập tâm hồn, Đức Giê-su đã cầu nguyện cùng Cha Người như thế.

            Rồi cũng trong mạch tư tưởng đó, đối với Tin Mừng Đức Ki-tô, hòa bình hay tĩnh lặng (pacifist) cho một trần gian tội lỗi là điều không thể chấp nhận được. “Thầy đến không phải để ban hòa bình cho trái đất… nhưng là đem sự chia rẽ”. Đứng trước ngọn lửa xót thương của Thần Khí, hoặc con người sẽ chấp nhận ‘sinh ra một lần nữa bởi ơn trên’, hoặc cứ tiếp tục ‘bởi xác thịt sinh ra là xác thịt’; kể từ đó cũng bắt đầu xuất hiện sự phân rẽ nơi thâm sâu nhất của cõi lòng, ngay giữa những người coi như gần gũi nhau nhất xét về mặt gia đình và xã hội; ‘năm người trong cùng một nhà, cha và con trai, mẹ và con gái, mẹ chồng nàng dâu…’ Quả thật ông già Si-mê-ôn trước đây đã tiên báo chính xác điều này về Hài Nhi: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ít-ra-en ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng…” (Lc 2:34). Đứng trước Tin Mừng từ nhân của một Thiên Chúa cứu độ, loài người sẽ tự tách thành hai phe: hoặc phe những người chân thành nhìn nhận sự yếu hèn của mình để đón lấy ơn thứ tha cứu độ, hoặc phe những người mong được người đời đề cao tôn trọng trong tất cả năng lực vật chất cũng như tinh thần của mình… và đương nhiên hạng người này sẽ không thấy cần tới ơn cứu rỗi. Sự giằng co giữa hai phe này xảy ra trong nội tâm mỗi người, nhưng đồng thời cũng trong cả tập thể xã hội nữa; vì ở thời đại nào thì cũng sẽ có những người đứng lên chống báng một sự cứu rỗi mà họ cho là tiêu cực, là hạ đẳng, là thụ động… như ‘thuốc phiện của quần chúng’. Tin Mừng do đó không cho phép tồn tại một sự yên ổn bình thân; Tin Mừng luôn đòi một cuộc đấu tranh và cách mạng toàn diện. Có lẽ ngay cả tu đức hay khổ chế cũng không dám đòi hỏi một cuộc đảo lộn tới tận gốc rễ như thế.

            Nhưng mấy ai trong chúng ta xác tín được điều này, rằng đòi hỏi của Tin Mừng cứu độ lại tận căn và sâu sắc tới mức độ đó nhỉ?

            Lạy Chúa từ nhân, xin cho con hiểu: tin theo Chúa là dấn bước trên con đường khổ giá, là đấu tranh cam go với chính mình, không phải vì để tuân giữ một nền luân lý khắt khe, nhưng là vì Tin Mừng buộc con phải cúi mình khiêm hạ xưng thú sự yếu hèn tội lỗi, điều làm con cảm thấy hãi hùng kinh tởm. Chỉ khi nào ngọn lửa Thần Khí của Thiên Chúa từ nhân bùng lên trong con, khi đó con mới làm được điều trên; cũng như chỉ khi nào con chịu phép rửa của Thập Giá, khi đó ơn cứu rỗi mới phát huy được tất cả sức mạnh nơi con. Xin cho con quyết tâm lao vào cuộc chiến này không chút ngơi nghỉ, nhất là đôi khi phải chấp nhận cả những nỗi cô đơn, hay bị người đời hiểu lầm, đàm tiếu. A-men

Từ khoá:

Bài viết liên quan Mùa Thường Niên