NGÀY 11 THÁNG 4: THÁNH STANISLAO, GIÁM MỤC

11-4: THÁNH STANISLAO, GIÁM MỤC TỬ ĐẠO

 (1030 – 1079)

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Bất cứ ai đọc lịch sử Ðông Âu đều phải biết đến tên Stanislao, vị Giám mục thánh thiện nhưng bi thương của Giáo phận Krakow. Cùng với các thánh Tôma More và Tôma Becket, ngài thường được nhớ đến vì sự chống đối quyết liệt của ngài đối với một chính phủ hung bạo và bất chính thời ấy. 

Thánh Stanislaô được kính nhớ như vị thánh bảo trợ thành Krakow ở Ba Lan, nơi ngài làm giám mục và hài cốt ngài được lưu giữ ở nhà thờ chính tòa. Không có tường thuật đương thời nào về ngài được coi là đầy đủ và các chi tiết về đời ngài cũng không rõ rệt lắm. Người ta kể rằng: Cha mẹ ngài thuộc dòng dõi quí phái, nhưng lại hiếm muộn về đàng con cái. Sau nhiều lời cầu nguyện khẩn thiết, ngày 26 tháng 07 năm 1030, họ sinh được một người con trai và đặt tên là Stanislao. Họ chú tâm đào luyện con mình theo những tập quán đạo hạnh khiến Stanislao, từ nhỏ đã tỏ ra có tinh thần bác ái và nhiệt thành phụng sự Chúa.

Trong bầu khí đạo đức ấy, từ thuở nhỏ Stanislao đã nghe rõ tiếng Chúa kêu gọi đi làm Tông đồ Chúa. Trước hết Ngài đã theo học  triết học tại Đại học Gniezno. Sau đó Ngài sang Paris theo học Luật và Thần học ở tu viện Lorranin trong bảy năm trời. Khi cha mẹ qua đời, Ngài phải trở về Ba Lan.

Được thừa hưởng gia tài lớn cha mẹ để lại, nhưng thánh nhân đã quyết chí hiến thân phụng sự Chúa vì vậy Ngài đã đem của cải phân phát cho người nghèo khó rồi tiếp tục theo đuổi lý tưởng tu trì. Đức Giám mục Lampert đã phong chức linh mục cho Stanislao, năm 1062 và đặt làm Kinh sĩ tại nhà thờ chánh tòa địa phận.

Giữ chức vụ Kinh sĩ, Stanislao đã trở nên lừng danh về tài thuyết giảng và về chính đời sống gương mẫu thánh thiện của Ngài. Đức cha Lambert, toàn thể giáo sĩ và giáo dân đã bầu Stanislao lên kế vị. Vì khiêm tốn, thánh nhân quyết không chịu nhận. Nhưng năm 1072, vâng lời Đức Thánh Cha Alexandre II, Stanislao đã nhận làm Giám mục Krakow.

Đức cha Stanislao là một Giám mục thánh thiện và nhân hậu, nhất là đối với những ai đau khổ và nghèo đói. Những việc hoàn thành lớn lao của Đức Giám mục Stanislao bao gồm việc đem các vị Khâm sứ Tòa thánh tới Ba Lan, việc tái lập tòa Tổng Giám mục tại Gniezno. Việc tái lập này được thực hiện theo một thỏa ước là việc đội vương niệm cho quận vương Boleslaus lên ngôi vua Ba Lan, và được thực hiện vào năm 1076. Đức Giám mục Stanislao khích lệ vua Boleslaus thiết lập các đan viện Biển Đức để giúp phát triển việc Kitô giáo hóa nước Ba Lan.

Cuộc đối đầu với vua Boleslaus khởi sự với chuyện tranh dành đất đai. Đức Giám mục Stanislao có mua cho địa phận một mảnh đất bên bờ sông Vistula gần Lublin từ một người có tên là Phêrô (Piotr), nhưng khi ông này chết, thì con cái đòi lại mảnh đất đó. Nhà vua đã phán quyết cho gia đình của ông Phêrô này thắng kiện. Nhưng thánh Stanislau đã xin một thời gian ba ngày để ngài kháng án. Ngài đã cầu nguyện, và tới ngày thứ ba, thì cho ông Phêrô kia được sống lại để làm chứng cho việc mua đất là sự thật, và nhà vua đã bãi bỏ vụ kháng cáo chống lại tòa Giám mục đó.

Trong cuộc viễn chinh chống với đại đế Duchy của Kiev (nước Ucraina), Ðức Stanislao bị dính líu đến tình hình chính trị ở Ba Lan. Nổi tiếng là người thẳng thắn, ngài tấn công những hành động xấu xa của vua và người dân, nhất là các cuộc chiến bất chính cũng như các hành động vô luân của vua Boleslaus II vì ông đã cướp vợ của một nhà quý tộc.

Lúc đầu nhà vua tự ý xin lỗi và bày tỏ sự ăn năn sám hối, nhưng sau đó lại trở về con đường cũ. Ðức Stanislao tiếp tục công khai chống đối bất kể những hăm dọa về tội phản quốc và tử hình. Sau cùng ngài đã ra vạ tuyệt thông nhà vua và từ chối cử hành Thánh lễ mỗi khi có sự hiện diện của ông. Ðiên lên vì tức giận, nhà vua ra lệnh quân lính hạ sát vị Giám mục. Khi binh lính từ chối không tuân phục, chính tay ông đã giết Ðức Stanislao trong khi ngài cử hành Thánh lễ trong một nhà thờ ở ngoại ô thành phố. Sau đó thân thể của ngài bị chặt ra thành từng mảng và ném xuống ao ở phía ngoài nhà thờ. Nhưng bốn ngày sau, trên trời chỉ có bốn cánh phượng hoàng bay lượn ngăn cản tất cả không cho bất cứ con vật nào xâm phạm tới xác Thánh.

Bấy giờ Boleslas mới tỉnh ngộ và hối lỗi. Ông cho tổ chức lễ an táng thánh Stanislao rất trọng thể. Xác Thánh liền lại như mới qua đời vì bệnh tật và được chôn cất tại nhà thờ Chánh tòa Krakow.

Cuộc giết thánh Stanislao đã khuấy động lên sự phẫn nộ của dân chúng khắp đất Ba Lan và dẫn tới việc vua Boleslaus phải thoái vị khỏi ngai vàng, và đi sang nương náu tại nước Hung Gia Lợi, để cho em vua là Wadyslaw kế vị ông.

Ðức Stanislao là biểu hiệu của tinh thần dân tộc Ba Lan. Ngài được Ðức Giáo Hoàng Innôcentê IV phong Thánh năm 1253 và được đặt làm Quan thầy chính thức của Krakow.

 

Lời bàn

Thánh Gioan Tẩy Giả, Tôma Becket, Tôma More và Stanislao là một vài ngôn sứ dám tố giác sự thối nát của những người có địa vị. Các ngài đã theo chân Ðức Giêsu Kitô, là người vạch ra sự sa đọa luân lý của các nhà lãnh đạo tôn giáo thời ấy. Ðó là một công việc đầy nguy hiểm đòi hỏi sự can đảm sống chứng nhân cho Tin Mừng.

Từ khoá:

Bài viết liên quan Lễ về Chư Thánh