NGÀY 17 THÁNG 9: THÁNH ROBERTÔ BERLAMINÔ

17-9: THÁNH ROBERT BELLARMINE  (1542-1621)


Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Khi Robertô Bellarminô thụ phong linh mục năm 1570, vấn đề học hỏi lịch sử Giáo hội và các giáo phụ bị lãng quên một cách đáng buồn. Ngay từ thời thanh niên ở Tuscany, ngài đã có triển vọng là một học giả nổi tiếng, vì ngài dành nhiều thời giờ nghiên cứu về những đề tài nói trên, cũng như Kinh Thánh, để hệ thống hóa học thuyết Công giáo nhằm đương đầu với các cuộc tấn công của Tin lành. Ngài là linh mục dòng Tên đầu tiên làm giáo sư ở Louvain.
 

Công trình nổi tiếng nhất của ngài là bộ sách tranh luận về những mâu thuẫn trong đức tin Kitô giáo. Ðặc biệt nhất là các đoạn nói về thế quyền của Đức Giáo Hoàng và vai trò của giáo dân. Ngài chọc tức cả nước Anh và nước Pháp khi chủ trương rằng thần quyền của các vua chúa không thể tồn tại. Ngài khai thác học thuyết về thẩm quyền gián tiếp của Đức Giáo Hoàng trong các chuyện thế sự; mặc dù ngài bảo vệ Đức Giáo Hoàng chống với triết gia Barclay, ngài cũng bị Ðức Giáo Hoàng Sixtus V tức giận.

 Bellarminô được Ðức Giáo Hoàng Clêmentê VIII tấn phong Hồng y là vì “ngài chưa có ai ngang tầm trong lãnh vực học hỏi”. Trong khi sống ở Vatican, Bellarminô không thua gì các nhà tu khổ hạnh. Ngài giới hạn các chi tiêu cá nhân tới mức tối đa chỉ còn những gì thật cần thiết, ngài ăn các thực phẩm dành cho người nghèo. Ðược biết là ngài đã chuộc một người lính đào ngũ khỏi quân đội, và dùng các màn cửa trong dinh cơ của ngài để may quần áo cho người nghèo, vì theo ngài nói, “Các vách tường không thể bị cảm lạnh được.”

Trong số biết bao hoạt động của ngài, ta phải kể đến việc ngài là thần học gia của Ðức Giáo Hoàng Clêmentê VIII, trong khi chuẩn bị hai bộ giáo lý có ảnh hưởng rất lớn trong Giáo hội.

Cuộc tranh luận lớn cuối cùng trong đời Bellarminô xảy ra vào  năm 1616 khi ngài phải cảnh cáo người bạn của ngài là Galileo, người mà ngài rất khâm phục. Bellarminô trao lời cảnh cáo này nhân danh tòa án dị giáo đại vốn đã ra quyết nghị rằng lý thuyết thái dương hệ (lấy mặt trời là điểm trung tâm cố định của sự xoay vòng các hành tinh) của Copernicus là ngược lại với Kinh Thánh. Sự cảnh cáo chung quy là sự yêu cầu hãy dè chừng đừng đề xuất những lý thuyết chưa được chứng minh cách đầy đủ – chứ không cấm đưa ra những giả thiết. Ðây là một thí dụ điển hình cho thấy các Thánh vẫn có thể sai lầm.

 Bellarminô từ trần ngày 17-9-1621. Tiến trình phong Thánh cho ngài được bắt đầu năm 1627 nhưng bị đình hoãn cho đến năm 1930 vì lý do chính trị, phát xuất từ các văn bản trước tác của ngài. Vào năm 1931, Ðức Giáo Hoàng Piô XI phong Thánh cho ngài và một năm sau tuyên bố ngài là Tiến sĩ Hội Thánh.

 Lời bàn

Sự canh tân Giáo hội mà Công Ðồng Vatican II theo đuổi thì thật khó cho nhiều người Công giáo. Trong sự thay đổi, nhiều người cảm thấy thiếu xót một hướng dẫn vững chắc từ giới có thẩm quyền. Họ mong muốn có những lý luận chính truyền vững như bàn thạch, và một mệnh lệnh cứng cỏi có xác định thẩm quyền hẳn hoi.

Trong văn kiện Giáo hội trong thế giới ngày nay, Công Ðồng Vatican II đảm bảo chúng ta rằng, “Có nhiều thực thể không thay đổi và có nền tảng thực sự từ Ðức Kitô, Ðấng hôm qua cũng như hôm nay, và mãi mãi.”

Thánh Robertô Bellarminô đã hy sinh cuộc đời để nghiên cứu Kinh Thánh và học thuyết Công giáo. Các văn bản của ngài giúp chúng ta hiểu rằng, không chỉ có nội dung đức tin là quan trọng, mà còn chính con người sống động của Ðức Giêsu Kitô – như được biểu lộ qua sự sống, sự chết và sự sống lại của Người – đó là nguồn gốc của ơn Cứu độ.

Nguồn gốc thực sự của đức tin không chỉ là mớ lý thuyết nhưng đúng hơn là con người của Ðức Kitô hiện đang sống động trong Giáo hội ngày nay.

Khi từ giã các Tông đồ, Chúa Giêsu đảm bảo với họ về sự hiện diện sống động của Người: “Khi Thần khí của chân lý đến, Ngài sẽ dẫn dắt anh em đến chân lý toàn vẹn” (x. Gioan 16:30).

Lời trích

“Chia sẻ mối quan tâm với tất cả Giáo hội, các Giám mục hành xử quyền bính của mình, mà họ đã lãnh nhận qua lễ tấn phong, trong sự hiệp thông với Ðức Giáo Hoàng tối cao và dưới quyền của người. Tất cả kết hợp thành một tập thể hay thân thể để giảng dạy về Giáo hội hoàn vũ của Thiên Chúa và để điều hành Giáo hội như các mục tử” (Sắc lệnh về Nhiệm vụ Mục vụ của các Giám mục, 3).

Từ khoá:

Bài viết liên quan Lễ về Chư Thánh