NGÀY 25 THÁNG 8: THÁNH GIUSE CALASANZ

26-8: THÁNH GIUSE CALASAN

(1556 -1648)

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Sinh tại Aragon năm 1556, thánh Giuse Calasan qua đời tại Rôma ở tuổi 92. Trong cuộc đời dài đó, vận mệnh có lúc mỉm cười cũng có lúc chau mày trong suốt công trình của ngài.

Là một linh mục tốt nghiệp đại học về giáo luật và thần học, với sự khôn ngoan và kinh nghiệm quản trị đáng kính nể, nhưng ngài đã từ bỏ nghề nghiệp của ngài, bởi lẽ ngài quan tâm sâu sắc đến nhu cầu giáo dục các em nghèo.

Khi không tìm ra nổi những tổ chức hay những trung tâm giáo dục nào đứng ra đảm trách công việc tông đồ này ở Rôma, chính ngài và một vài người bạn đã mở trường để đích thân dạy học cho các em nghèo. Kết quả thật không ngờ và nhu cầu ngày càng gia tăng nên cần có một trường sở rộng lớn hơn. Sau đó không lâu, Ðức Giáo Hoàng Clêmentê VIII đã giúp đỡ nhà trường, và sự giúp đỡ này được kéo dài cho đến thời Ðức Giáo Hoàng Phaolô V. Nhiều trường sở mới được mở thêm cũng như nhiều người thiện chí khác tiếp tay với công việc, và năm 1621 cộng đoàn này được công nhận là một Tu hội các giáo sĩ dòng phục vụ các trường Công giáo (Tu sĩ dòng Calasan). Không lâu sau đó, cha Giuse được bổ nhiệm làm giám đốc cho đến mãn đời.

Thánh Calasan chủ trương giáo dục trẻ nghèo thuộc mọi giai tầng, và hoàn toàn bất phân biệt về tôn giáo, xã hội. Ngài chứng tỏ một sự can đảm luân lý đối với các nạn nhân của tòa thẩm tra của Giáo hội như nhà khoa học và toán học Galilêo với lý thuyết về Hệ thống Thái dương hệ (trái đất quay quanh mặt trời) khi đó thường được coi là nghịch lại với giáo lý của Giáo hội khi cắt nghĩa Kinh Thánh, và triết gia Capanella, và trong việc tiếp nhận các trẻ em Do Thái, Tin Lành trong các trường của mình. Ngài nổi tiếng đến nỗi cả vương quốc Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ cũng muốn có trường của ngài tại đó. Ngài tổ chức giáo dục cho có hệ thống, kết hợp giáo dục thể lý, vệ sinh, sức khỏe với văn hóa, cân bằng tiếng Latinh (ngôn ngữ khoa học thời đó) với tiếng phổ thông, đặt nặng môn toán và khoa học, và trên hết chăm lo giáo dục các nguyên tắc luân lý và lý tưởng Kitô giáo. Ngài phổ biến hệ thống giáo dục dự phòng, mà sau này Don Bosco là người tiếp nối khai triển, khi lấy hộ trực làm chính, tình thương yêu làm trọng, và cảm hứng từ ba sức mạnh của giáo dục là tôn giáo, lý trí và tình yêu thương. Về mặt kỷ luật đang rất nặng nề vào thời đó, thánh Calasan chỉ sử dụng hình phạt dưới hình thức nhẹ nhất bao có thể, giống như Don Bosco tuyệt đối cấm hành hạ thể xác, và coi việc rút lại một thái độ yêu mến đã là một hình phạt rồi, hay nói cách khác hình phạt phải được thấm đượm tình yêu và lẽ phải.

Chính thái độ cởi mở trên, và với việc ngài cho các đệ tử của ngài được theo học những quan điểm cấp tiến của nhà khoa học Galilêô và triết gia Campanella, mà nhiều người thuộc quan điểm hà khắc chống đối ngài.

Một cuộc khủng hoảng nội bộ của dòng giáo dục của ngài dẫn đến việc cấm đoán dòng ngài hoạt động. số là vụ Cha Stêphanô Cherubini, gíam đốc trường dòng tại Napoli, người vi phạm lạm dụng tình dục trẻ con, bị công khai hóa. Nhưng vì thế lực của các luật sự bên cạnh Tòa thánh, là các thân hữu và bảo trợ của cha này đứng ra che chở cho cha, nên cha này được an toàn, và chính thánh Calasan cũng không dám công khai hóa vụ vi phạm của cha này. Hơn nữa, cha này lại lợi dụng thế lực của mình, để rồi cuối cùng tranh thủ được bổ nhiệm chính thức là bề trên nhà dòng. Ngoài ra các tu sĩ trong dòng ngầm chống đối cha bề trên mới này, vì thấy ngài là người áp đặt một lối giáo dục dùng bạo lực đối với trẻ em để trị trẻ em.

Những thành kiến pha lẫn với tham vọng chính trị và thủ đoạn đã gây nhiều xáo trộn cho Tu hội. Một số người không thích việc giáo dục người nghèo, vì họ cho rằng sự giáo dục chỉ làm người nghèo thêm bất mãn vì thân phận thấp hèn của họ trong xã hội! Nhiều người khác căm phẫn khi thấy một số tu sĩ Calasan được gửi đi thụ giáo nhà khoa học bị lên án Galileo (một người bạn của cha Giuse Calasan), bởi thế các tu sĩ đã chia rẽ thành những nhóm kình chống nhau. Sau nhiều lần điều tra của ủy ban Giáo Hoàng, cha Giuse bị giáng chức; và khi sự tranh chấp trong tu hội vẫn còn tiếp tục, Tu hội đã bị cấm hoạt động. Chỉ sau khi cha Giuse chết họ mới được phục hồi tình trạng của một Tu hội.


Lời bàn

Không ai biết rõ nhu cầu công việc mà cha Giuse đang làm hơn là chính ngài; không ai biết rõ tính cách vô căn cứ của những lời cáo buộc hơn là chính ngài. Tuy nhiên, nếu ngài muốn hoạt động trong lòng Giáo hội, ngài biết phải tùng phục đấng có thẩm quyền, và ngài phải chấp nhận sự thất bại nếu không thể thuyết phục được các điều tra viên. Trong khi thành kiến, mưu đồ và sự ngu dốt của nhiều người thường che khuất sự thật trong một thời gian dài, cha Giuse tin rằng, dù dưới những áp lực, tổ chức của ngài sẽ được công nhận và được phép hoạt động. Với sự tin tưởng này ngài đã kiên nhẫn và sẵn sàng tha thứ.


Lời trích

Ngay cả trong thời gian bị giáng chức, cha Giuse vẫn bảo vệ những người ngược đãi ngài khỏi bị nguy hiểm vì những người ủng hộ nóng tính của ngài; và khi Tu hội bị cấm hoạt động, ngài coi như trường hợp của ông Job, là người mà ngài thường tự so sánh: “Thiên Chúa ban và Thiên Chúa lấy đi; chúc tụng danh Chúa!” (Job 1:21b). 

Từ khoá:

Bài viết liên quan Lễ về Chư Thánh