NGÀY 5 THÁNG 8: LỄ CUNG HIẾN ĐỀN THỜ ĐỨC BÀ CẢ

LỄ CUNG HIẾN ĐỀN THỜ ĐỨC BÀ CẢ

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Sau khi được xây cất lần đầu tiên theo lệnh của Ðức Giáo Hoàng Liberius vào giữa thế kỷ thứ tư, đền Liberius được Ðức Giáo Hoàng Xystô III cho xây cất lại vào năm 431 một ít lâu sau khi Công Ðồng Êphêsô xác định danh xưng của Ðức Maria là Mẹ Thiên Chúa. Sau khi được tái cung hiến cho Mẹ Thiên Chúa, Ðền Ðức Bà Cả là nhà thờ lớn nhất thế giới để vinh danh Thiên Chúa qua Ðức Maria.

Tọa lạc trên một trong bảy ngọn đồi ở Rôma, đền đã trải qua nhiều lần tu bổ mà vẫn giữ được đặc tính của một vương cung thánh đường thời xa xưa. Bên trong vẫn chia làm ba gian được ngăn cách bởi các cột lớn với đường nét trạm trổ thời hoàng đế Constantinô. Những tấm khảm từ thế kỷ thứ năm vẫn còn hiển hiện trên các bức tường là chứng tích cho sự cổ kính của đền.

Ðền Ðức Bà Cả là một trong bốn thánh đường ở Rôma nổi tiếng là các thánh đường chính được xây cất để kính nhớ các trung tâm đầu tiên của Giáo hội. Ðền Thánh Gioan Latêranô tượng trưng cho ngai tòa thánh Phêrô, tòa Rôma; đền thánh Phaolô ngoại thành Rôma tượng trưng cho tòa Alexandria, được khẳng định do thánh Máccô chủ trì; đền thánh Phêrô tượng trưng cho tòa Constantinople; và Ðền Ðức Bà Cả tượng trưng cho tòa Antiôkia, là nơi người ta cho rằng Ðức Maria sống ở đây lâu nhất.

Một truyền thuyết truyền tụng lại kể từ năm 1000 đã khiến ngày lễ này có một tên khác: Ðức Bà Tuyết. Theo truyền thuyết, một vợ chồng quý tộc người Rôma hứa dâng tặng tài sản kếch sù cho Ðức Maria. Ðể xác nhận điều ấy, ngài làm phép lạ tuyết đổ giữa mùa hè, và bảo họ xây một đền thờ ở chỗ ấy. Vào ngày 5 tháng tám hàng năm, truyền thuyết này thường được cử hành bằng cách thả hoa hồng trắng như tuyết rơi từ vòm đền thờ xuống đất.

Lời bàn

Cuộc tranh luận thần học về bản tính của Ðức Kitô, vừa là Chúa vừa là người, đạt đến cực điểm trong đầu thế kỷ thứ năm ở thành phố Constantinopôli. Một giáo sĩ thuộc quyền Giám mục Nestorius, bắt đầu giảng thuyết chống lại tước hiệu Theotokos, “Mẹ Thiên Chúa” của Đức Mẹ Maria, và ông ta nhấn mạnh là Đức Nữ đồng trinh chỉ là Mẹ của Ðức Giêsu về phương diện nhân tính. Ðức Giám mục Nestorius của thành phố Constantinôpôli đồng ý và ra lệnh rằng, từ nay về sau trong giáo phận của ngài, Ðức Maria được gọi là “Mẹ Ðức Kitô”. Dân chúng thành Constantinopôli thực tế đã nổi dậy phản đối sắc lệnh của Đức Giám mục. Khi Công Ðồng Êphêsô bác bỏ quyết định của đức Nestorius, người tín hữu đã tuốn ra đường phố, phấn khởi hô to, “Theotokos! Theotokos!” (Hoan hô Mẹ Thiên Chúa! Hoan hô Mẹ Thiên Chúa!)

Lời trích

“Ngay từ thời tiên khởi, Ðức Trinh nữ đã được vinh danh với tước hiệu Mẹ Thiên Chúa, và các tín hữu đã cầu khẩn và ẩn náu dưới sự che chở của ngài trong lời cầu nguyện khi họ gặp gian nan khốn khó. Vì vậy, sau Công Ðồng Êphêsô, dân Chúa đã gia tăng lòng sùng kính Ðức Maria cách lạ lùng, trong sự kính mến, trong sự cầu khẩn và noi gương…” (Hiến chế Tín lý về Giáo hội, 66).

Đây là bức ảnh thánh của đức Nữ trinh Maria tại nhà nguyện Paulin của thánh đường này có lẽ là bức ảnh lâu đời nhất tại Rôma. Bức ảnh được gọi là  “Đức Mẹ Cứu giúp của Dân Rôma” dựa trên sự kiện phép lạ trong đó bức ảnh thánh đã giữ thành phố khỏi bệnh dịch. Ảnh thánh này có tuổi đời ít nhất một ngàn năm, và truyền thống cho rằng chính thánh Luca thánh Sử khi còn sống đã vẽ ảnh này. Theo như những gì đã xuất bản tại vương cung Thánh đường Đức Bà Cả, thì cácbon phóng xạ xác định được tuổi của bức ảnh thánh là khoảng 2000 năm tuổi, và như vậy nó củng cố thêm cho truyền thống.

Từ khoá:

Bài viết liên quan Lễ về Đức Mẹ