NGÀY 6 THÁNG 8: LỄ HIỂN DUNG

NGÀY 6 THÁNG 8: LỄ HIỂN DUNG

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Cả ba Phúc Âm Nhất lãm đều đề cập đến biến cố biến đổi hình dung (Mátthêu 17:1-8; Máccô 9:2-9; Luca 9:28-36). Với một sự tương đồng đáng chú ý, cả ba đều kể lại biến cố này sau khi Phêrô tuyên xưng đức tin Ðức Giêsu là Ðấng Cứu Thế và sau lần đầu tiên Ðức Giêsu nói về sự thống khổ và cái chết của Người.

Một tuần lễ sau khi ngài trú lại tại Xêdarê Philipphê, Đức Giêsu đem theo với ngài Phêrô, Giacôbê và Gioan và dẫn họ riêng ra lên núi cao, tại đó ngài biến đổi hình dung trước con mắt ngỡ ngàng của họ. Các Tin Mừng Nhất lãm cắt nghĩa hiện tượng biến hình này với lời thêm vào là “mặt Ngài sáng chói như mặt trời: áo Ngài trắng như tuyết,” theo như bản phổ thông Latinh, hay “như ánh sáng,”, theo như bản Hy Lạp.

Sự chiếu sáng rạng ngời xuất phát từ thân thể ngài được sản sinh từ Thần tính của Ngài. Nền Do Thái giáo giả tạo đã loại bỏ Đấng Mêsia, giờ đây nền Do Thái giáo chân thật, được đại diện bởi Môsê và Êlia, tức là Luật và các Ngôn sứ, nhìn nhận và thờ lạy Ngài, trong khi Thiên Chúa Cha lần thứ hai công bố Ngài là Con độc nhất và yêu dấu của Người. Bằng việc tỏ hiện vinh quang của Thầy Thần linh, Đấng vừa mới tiên báo cuộc thương khó của Ngài cho các Tông đồ (Mt 16, 21), và vừa mới nói cùng Môsê và Êlia về những gian khổ đang chờ đợi Ngài tại Giêrusalem, thì giờ đây Ngài củng cố lòng tin của cả ba người bạn của Ngài và chuẩn bị họ cho cuộc chiến đấu ghê gớm mà họ sẽ là những nhân chứng tại vườn Ghétsêmani, bằng cách ban cho họ nếm hưởng trước vinh quang và niềm vui thần linh mà chúng ta đạt được xuyên qua đau khổ.

Sự hăng hái của Phêrô trong việc dựng lều nơi biến đổi hình dung đưa ra giả sử rằng, biến cố đó xảy ra trong dịp lễ Lều kéo dài một tuần lễ trong mùa thu.

Một nhà thờ được dựng lên tại núi Tabor

Mặc dù cả ba văn bản đều rất giống nhau, theo các học giả Kinh Thánh, thật khó để diễn lại cảm nghiệm của các Tông đồ, vì các Phúc Âm dựa rất nhiều vào Cựu ước trong đoạn diễn tả cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa ở núi Sinai và những điều tiên tri về Con Người. Chắc chắn là Phêrô, Giacôbê và Gioan đã thoáng được nhìn thấy thiên tính của Ðức Giêsu, nhưng ấn tượng ấy đủ mạnh để tạo nên sự sợ hãi in sâu trong tâm hồn họ. Một cảm nghiệm như vậy không thể nào diễn tả được, do đó các ngài dùng cách diễn đạt thông thường trong kinh sách để diễn tả. Và tất nhiên, Ðức Giêsu đã cảnh cáo cho họ biết, sự vinh hiển và sự thống khổ của Người liên hệ với nhau một cách chặt chẽ — đó là chủ đề mà Gioan lập đi lập lại trong Phúc Âm của ngài.

Ngày từ thời các Tông đồ, truyền thống đã coi núi Tabor là nơi biến đổi hình dung. Origenê nói (231-254 sCN) “Tabor là núi ở miền Galilê tại đó Đức Kitô biến hình”. Trong các thế kỷ kế tiếp các thánh Xyrilô thành Giêrusalem, thánh Giêrôm cũng khẳng định y hệt như vậy. Và còn nhiều vị khác cũng thế, không có tiếng nói nào nói ngược lại. Có người cho là núi Hermon gần hơn với thành Xedarê Philipphê. Nhưng núi này phủ tuyết mãi cho tới tháng sáu, và ngay cả các ngọn núi từ trên 1000m một chút cũng phủ tuyết vào tháng hai và tháng ba, là thời gian xảy ra cuộc biến hình. Và khoảng cách sáu ngày kể từ lời tuyên tín của Phêrô tại Xêdarê Philipphê cho tới cuộc biến đổi hình dung của Đức Giêsu là đủ để các ngài thực hiện cuộc hành trình tới đó.

Ðầu tiên, trong thế kỷ thứ tư một nhà thờ được dựng nên ở núi Tabor để cung hiến cho biến cố này vào ngày 6 tháng tám. Một ngày lễ để tôn kính sự biến đổi hình dung được Giáo hội Ðông phương cử mừng bắt đầu từ khoảng thời gian đó. Sự mừng kính của một vài Giáo hội Tây phương bắt đầu vào khoảng thế kỷ thứ tám.

Vào ngày 22 tháng bảy 1456, Thập tự quân đánh bại quân Thổ Nhĩ Kỳ ở Belgrade. Tin tức về cuộc chiến thắng được đưa về Rôma vào ngày 6 tháng tám, và vào năm sau, Ðức Giáo Hoàng Callistus III đã đưa ngày lễ này vào niên lịch phụng vụ của Rôma.

Lời bàn

Một trong những tường thuật về sự biến đổi hình dung được đọc vào Chúa nhật II mùa Chay hàng năm, để tuyên xưng thiên tính của Ðức Kitô cho các người dự tòng. Phúc Âm của Chúa nhật I mùa Chay, ngược lại, là câu chuyện Ðức Giêsu bị cám dỗ trong sa mạc — xác nhận nhân tính của Ðức Kitô. Hai bản tính khác biệt nhưng không thể tách rời của Chúa Giêsu là một chủ đề gây nhiều tranh luận trong lịch sử Giáo hội thời tiên khởi; ngày nay chủ đề ấy vẫn còn khó cho nhiều người thấu hiểu.

Lời trích

Trong biến cố biến đổi hình dung, Ðức Kitô cho các môn đệ thấy sự huy hoàng mỹ miều của Người, mà qua đó Người sẽ uốn nắn và tô điểm những ai thuộc về Người: “Người sẽ dùng quyền năng ấy mà biến đổi thân xác yếu hèn của chúng ta nên giống thân xác vinh hiển của Người” (Philípphê 3:21) (Thánh Tôma Aquinas, Tổng luận Thần học).

Từ khoá:

Bài viết liên quan Lễ về Thiên Chúa